{"id":446,"date":"2020-01-20T12:28:24","date_gmt":"2020-01-20T12:28:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/?page_id=446"},"modified":"2020-01-20T13:03:26","modified_gmt":"2020-01-20T13:03:26","slug":"mala-kronika-dziejow-warszawskiego-drukarstwa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/?page_id=446","title":{"rendered":"Ma\u0142a kronika dziej\u00f3w warszawskiego drukarstwa"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong> (1578\u20131978)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p> <strong>1578 <\/strong>\u2013 Walenty \u0141apczy\u0144ski drukuje <em>Odpraw\u0119 pos\u0142\u00f3w greckich<\/em> Jana Kochanowskiego, uznawan\u0105 za pierwszy druk warszawski<br> <strong>1624<\/strong> \u2013 Jan Rossowski zak\u0142ada pierwsz\u0105 sta\u0142\u0105 oficyn\u0119 drukarsk\u0105<br> <strong>1683<\/strong> \u2013 rozpoczyna dzia\u0142alno\u015b\u0107 Drukarnia Pijar\u00f3w, najpowa\u017cniejsza oficyna ko\u0144ca XVII i pierwszej po\u0142owy XVIII wieku<br> <strong>1756<\/strong> \u2013 Wawrzyniec Mitzler de Kolof zak\u0142ada pierwsz\u0105 w XVIII wieku du\u017c\u0105 drukarni\u0119 mieszcza\u0144sk\u0105<br> <strong>1772<\/strong> \u2013 Jan Engel zak\u0142ada pierwsz\u0105 drukarni\u0119 muzyczn\u0105 \u2013 Adam Gieryk Podebra\u0144ski zak\u0142ada pierwsz\u0105 odlewni\u0119 czcionek<br> <strong>1775<\/strong> \u2013 Piotr Dufour uruchamia drukarni\u0119. wyposa\u017caj\u0105c j\u0105 w nowoczesny sprz\u0119t i materia\u0142 drukarski; doskonale zorganizowana. by\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie oficyn\u0105 drukarsk\u0105 w Warszawie<br> <strong>1777<\/strong> \u2013 zostaje otwarta najwi\u0119ksza w Polsce odlewnia czcionek Piotra Zawadzkiego, zaopatruj\u0105ca kilkadziesi\u0105t drukar\u0144 \u2013 warszawskich i pozawarszawskich; Zawadzki, jako pierwszy w Polsce odla\u0142 osobne czcionki nutowe<br> <strong>1778<\/strong> \u2013 Micha\u0142 Groll \u2013 najwybitniejszy obok Dufoura drukarz w Polsce XVIII w. \u2013 otwiera swoj\u0105 oficyn\u0119, \u015bwietnie zorganizowan\u0105 i nowocze\u015bnie wyposa\u017con\u0105; druki, kt\u00f3re z niej wysz\u0142y, stanowi\u0105 do dzi\u015b przyk\u0142ady najwy\u017cszego kunsztu drukarskiego<br> <strong>1780<\/strong> \u2013 powstaje papiernia w Jeziornie<br> <strong>1816<\/strong> \u2013 powstaje Towarzystwo Kunsztu Drukarskiego<br> <strong>1817<\/strong> \u2013 powstaje pierwszy zak\u0142ad litograficzny Jana Siestrzy\u0144skiego<br> <strong>1826<\/strong> \u2013 powstaje Zgromadzenie Drukarzy Warszawskich<br> <strong>1827<\/strong> \u2013 powstaje Drukarnia Banku Polskiego<br> <strong>1829<\/strong> \u2013 Walerian Krasi\u0144ski uruchamia Drukarni\u0119 Stereotypow\u0105, pierwszy zak\u0142ad tego typu w Polsce<br> <strong>1830<\/strong> \u2013 pierwsz\u0105 w Polsce pras\u0119 po\u015bpieszn\u0105 wprowadza Drukarnia Banku Polskiego<br> <strong>1837<\/strong> \u2013 Drukarnia Banku Polskiego wprowadza cynkografi\u0119<br> <strong>1843<\/strong> \u2013 powstaje pierwsza drukarnia przemys\u0142owa Stanis\u0142awa Str\u0105bskiego<br> <strong>1878<\/strong> \u2013 w drukarni \u201eKuriera Warszawskiego\u201d zainstalowano pierwsz\u0105 maszyn\u0119 rotacyjn\u0105<br> <strong>1878\u20131879<\/strong> \u2013 ukazuje si\u0119 dodatek do \u201eGazety Przemys\u0142owo\u2013 Rzemie\u015blniczej\u201d pt. \u201eZ Dziedziny Sztuki Drukarskiej\u201d, pierwsze cho\u0107 niesamoistne \u2013 czasopismo drukarzy warszawskich<br> <strong>1879<\/strong> \u2013 W\u0142adys\u0142aw G\u0142\u00f3wczewski w swojej Litografii Artystycznej zainstalowa\u0142 pierwsz\u0105 po\u015bpieszn\u0105 pras\u0119 litograficzn\u0105<br> <strong>1883<\/strong> \u2013 powstaje pierwsza drukarnia konspiracyjna Wielkiego Proletariatu<br> <strong>1892 <\/strong>\u2013 Hipolit i Mieczys\u0142aw Orgelbrandowie nabywaj\u0105 pierwsz\u0105 w Polsce maszyn\u0119 do odlewania czcionek systemu Fauche\u2019<br> <strong>1894<\/strong> \u2013 Saturnin Sikorski wprowadza do drukarstwa chromotypi\u0119 <br> <strong>1897<\/strong> \u2013 1 5 VIII ukaza\u0142 si\u0119 pierwszy numer \u201eDrukarza i Ksi\u0119garza\u201d \u2013 pierwszego samoistnego czasopisma drukarzy warszawskich<br> <strong>1905<\/strong> \u2013 27 IV \u017candarmi dokonuj\u0105 napa\u015bci na drukarni\u0119 SDKPiL \u2013 1 V wybucha pierwszy powszechny strajk pracownik\u00f3w drukar\u0144<br> <strong>10 XII<\/strong> \u2013 z inspiracji SDKPiL \u2013 powstaje nielegalny Zwi\u0105zek Drukarzy<br> <strong>1907<\/strong> \u2013 w styczniu powstaje Polski Zwi\u0105zek Zawodowy Drukarzy. Odlewaczy Czcionek i Pokrewnych Zawod\u00f3w<br> <strong>1908<\/strong> \u2013 oba zwi\u0105zki zawodowe drukarzy \u2013 nielegalny i legalny \u2013 \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w jeden Zwi\u0105zek Zawodowy Drukarzy, Odlewaczy Czcionek i Pokrewnych zawod\u00f3w; 1 VIII ukazuje si\u0119 pierwszy numer \u201eWiadomo\u015bci Graficznych\u201d \u2013 organu nowo powsta\u0142ego Zwi\u0105zku<br> <strong>1917 <\/strong>\u2013 zak\u0142ady litograficzne W\u0142adys\u0142awa G\u0142\u00f3wczewskiego wprowadzaj\u0105 pierwsz\u0105 maszyn\u0119 offsetow\u0105<br> <strong>1918<\/strong> \u2013 z inicjatywy Komunistycznej Partii Polski powstaje Sp\u00f3\u0142dzielnia Ksi\u0119garska \u201eKsi\u0105\u017cka\u201d. kt\u00f3rej zesp\u00f3\u0142 sformowa\u0142 si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej jako Komisja Sp\u00f3\u0142dzielcza Zakupu Ksi\u0105\u017cki przy Towarzystwie Czytel\u0144 m.st. Warszawy; \u201eKsi\u0105\u017cka\u201d, wydaj\u0105c i rozpowszechniaj\u0105c szeroko marksistowsk\u0105 literatur\u0119 i post\u0119powe dzie\u0142a literatury polskiej i \u015bwiatowej, skupia\u0142a znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 legalnej dzia\u0142alno\u015bci wydawniczej KPP<br> <strong>1919<\/strong> \u2013 powstaj\u0105 Pa\u0144stwowe Zak\u0142ady Graficzne Ministerstwa Skarbu, od 1925 r. (w obecnym budynku przy ul. Sanguszki 1) Polska Wytw\u00f3rnia Papier\u00f3w Warto\u015bciowych, dzi\u015b Pa\u0144stwowa Wytw\u00f3rnia Papier\u00f3w Warto\u015bciowych<br> <strong>1921<\/strong> \u2013 w sierpniu ukazuje si\u0119 pierwszy numer ,.Grafiki Polskiej\u201d, czasopisma. kt\u00f3re odegra\u0142o olbrzymi\u0105 rol\u0119 w procesie odnowy artystycznej drukarstwa polskiego<br> <strong>1922\u20131928<\/strong> \u2013 z T\u0142oczni W\u0142. \u0141azarskiego, kierowanej przez syna Zygmunta. wychodzi 6 tom\u00f3w serii ,.Biblioteka Zawodowa Graficzna\u201d<br> <strong>1926\/1927<\/strong> \u2013 powstaje Szko\u0142a Przemys\u0142u Graficznego w Warszawie<br> <strong>1928<\/strong> \u2013 Adam P\u00f3\u0142tawski projektuje swoj\u0105 antykw\u0119, odlan\u0105 nast\u0119pnie przez Odlewni\u0119 Czcionek Jana ld\u017akowskiego i Sp.<br> <strong>1931<\/strong> \u2013 w styczniu powstaje Ksi\u0119garnia i Wydawnictwo ,.Tom\u201d; formalnie sp\u00f3\u0142ka prywatna Jakuba Kobrynera i Lucjana Szyma\u0144skiego, ,.Tom\u201d kontynuuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 zlikwidowanej w 1929 r. Sp\u00f3\u0142dzielni Ksi\u0119garskiej ,.Ksi\u0105\u017cka\u201d k\u0142ad\u0105c ogromne zas\u0142ugi na polu publikowania klasyki marksistowskiej i post\u0119powej literatury pi\u0119knej<br> <strong>1936<\/strong> \u2013 drukarze warszawscy uczestnicz\u0105 masowo w strajku powszechnym. kt\u00f3ry by\u0142 protestem przeciwko zaj\u015bciom w krakowskim \u201eSempericie\u201d<br> <strong>1941<\/strong> \u2013 powstaj\u0105 Tajne Wojskowe Zak\u0142ady Wydawnicze podleg\u0142e Biuru Informacji i Propagandy KG AK  <br><strong>1942<\/strong> \u2013 powstaje Centralna Technika PPR. z kt\u00f3rej w maju tego\u017c roku wyodr\u0119bnia si\u0119 Technika Warszawska PPR<br> <strong>1944<\/strong> \u2013 15 X w wyzwolonej prawobrze\u017cnej Warszawie zacz\u0119\u0142o si\u0119 ukazywa\u0107 za\u0142o\u017cone z inicjatywy KW PPR \u201eZycie Warszawy\u201d<br> <strong>1945<\/strong> \u2013 w kwietniu uruchomiono drukarni\u0119 przy ul. Marsza\u0142kowskiej 3\/5. nale\u017c\u0105c\u0105 \u00f3wcze\u015bnie do SWO \u201eCzytelnik\u201d. zwan\u0105 p\u00f3\u017aniej popularnie drukarni\u0105 ,.\u017bycia Warszawy\u201d<br> \u2013 w czerwcu uruchomiono drukarni\u0119 przy ul. Smolnej 10\/1 2. nale\u017c\u0105c\u0105 \u00f3wcze\u015bnie do SWO ,.Czytelnik\u201d<br> \u2013 w grudniu uruchomiono drukarni\u0119 w Alejach Jerozolimskich 125. zwan\u0105 p\u00f3\u017aniej popularnie drukarni\u0105 \u201eExpressu Wieczornego\u201d<br> <strong>1945\/1946<\/strong> \u2013 powstaje zak\u0142ad kartograficzny przy ul. Solec 18. obecnie Zak\u0142ad Reprodukcji PPWK<br> <strong>1946<\/strong> \u2013 powstaje drukarnia przy ul. Tamka 3. obecnie Zak\u0142ady Graficzne \u201eTamka\u201d<br> <strong>1947<\/strong> \u2013 powstaje drukarnia przy ul. Okopowej 58\/72. obecnie Zak\u0142ady Wkl\u0119s\u0142odrukowe RSW \u201ePrasa\u2013 Ksi\u0105\u017cka\u2013 Ruch\u201d<br> \u2013 powstaje drukarnia Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, obecnie Warszawska Drukarnia Naukowa PAN<br> \u2013 powstaje drukarnia Wydawnictwa MON \u201ePrasa Wojskowa\u201d<br> \u2013 powstaje \u201ePoligrafika\u201d. czasopismo po\u015bwi\u0119cone zagadnieniom przemys\u0142u poligraficznego<br> <strong>1949<\/strong> \u2013 powstaje Zak\u0142ad Poligraficzny Ludowej Sp\u00f3\u0142dzielni Wydawniczej w Al. Jerozolimskich 123.<br> <strong>1950 <\/strong>\u2013 w lipcu Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, uchwalaj\u0105c ustaw\u0119 o 6\u2013letnim planie rozwoju gospodarczego i budowy podstaw socjalizmu. nakre\u015bli\u0142 w niej r\u00f3wnie\u017c zadania dla przemys\u0142u poligraficznego:  W przemy\u015ble graficznym nale\u017cy zwi\u0119kszy\u0107 produkcj\u0119 przesz\u0142o dwukrotnie. Zako\u0144czona b\u0119dzie budowa du\u017cego nowoczesnego kombinatu wydawniczo\u2013drukarskiego Dom S\u0142owa Polskiego oraz nowej drukarni naukowo\u00b7\u2013technicznej w Warszawie\u201d<br> \u2013 22 VII nast\u0119puje otwarcie Zak\u0142ad\u00f3w Graficznych ..Dom S\u0142owa Polskiego\u201d<br> \u2013 7 XI nast\u0119puje otwarcie Drukarni im. Rewolucji Pa\u017adziernikowej<br> <strong>1951<\/strong> \u2013 22 VII nast\u0119puje otwarcie nowego obiektu Wojskowych Zak\u0142ad\u00f3w Graficznych<br> <strong>1952<\/strong> \u2013 zostaje za\u0142o\u017cona Sekcja Poligraf\u00f3w SIMP<br> <strong>1967<\/strong> \u2013 zostaje powo\u0142any Oddzia\u0142 Poligrafii Wydzia\u0142u Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej, kt\u00f3rego kontynuatorem od 1970 r. jest Instytut Poligrafii PW<br> <strong>1970<\/strong> \u2013 odznaczenie Zwi\u0105zku Zawodowego Pracownik\u00f3w Poligrafii Orderem Sztandaru Pracy l Klasy<br> <strong>1974<\/strong> \u2013 odznaczenie Zak\u0142ad\u00f3w Wkl\u0119s\u0142odrukowych RSW \u201ePrasa\u2013 Ksi\u0105\u017cka\u2013 Ruch\u201d Orderem Sztandaru Pracy l Klasy<br> <strong>1976<\/strong> \u2013 odznaczenie Drukarni im. Rewolucji<br> Pa\u017adziernikowej Orderem Sztandaru Pracy l Klasy \u2013 odznaczenie Zak\u0142ad\u00f3w Graficznych \u201eDom  S\u0142owa Polskiego\u201d Orderem Sztandaru Pracy l Klasy<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(1578\u20131978) 1578 \u2013 Walenty \u0141apczy\u0144ski drukuje Odpraw\u0119 pos\u0142\u00f3w greckich Jana Kochanowskiego, uznawan\u0105 za pierwszy druk warszawski 1624 \u2013 Jan Rossowski zak\u0142ada pierwsz\u0105 sta\u0142\u0105 oficyn\u0119 drukarsk\u0105 1683 \u2013 rozpoczyna dzia\u0142alno\u015b\u0107 Drukarnia Pijar\u00f3w, najpowa\u017cniejsza oficyna ko\u0144ca XVII i pierwszej po\u0142owy XVIII wieku 1756 \u2013 Wawrzyniec Mitzler de Kolof zak\u0142ada pierwsz\u0105 w XVIII wieku du\u017c\u0105 drukarni\u0119 mieszcza\u0144sk\u0105 1772 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-446","page","type-page","status-publish","hentry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=446"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":452,"href":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/446\/revisions\/452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.warszawskiedrukarnie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}